Wielkie zderzenie z marzeniami
2 października 2008
Dariusz Niedzielewski
Dziesiątego września br., gdy w USA przygotowywano się do kolejnej rocznicy upamiętniającej atak terrorystyczny na World Trade Center, cała Europa przyglądała się narodzinom jednej z największych inwestycji badawczych świata. W Genewie uruchomiono Wielki Zderzacz Hadronów (Large Hadron Collider), będący, według opinii wielu noblistów, odpowiedzią naszej cywilizacji na fenomen egipskich piramid.
Projekt, który pochłonął ok. 10 miliardów USD i czternaście lat pracy inżynierów, ma dać odpowiedź na trapiące nas pytania: o początek wszechświata, zagadkową przewagę materii nad antymaterią, słuszność (bądź nie) koncepcji supersymetrii i superstrun czy możliwość istnienia większej liczby wymiarów czasoprzestrzeni.
Genewski eksperyment to dopiero początek przygody z odkrywaniem tajemnic wszechświata. Naukowcom udało się rozpędzić wiązki protonów do prędkości bliskiej tej, z jaką porusza się światło - zadziałały detektory i zaobserwowały konsekwencję zderzenia się cząstek. Jednak zgodnie z oczekiwaniami ekspertów, ponad 90 proc. reakcji powstałych w jego wyniku jest już znana, interesujące zjawiska mogą pojawiać się tylko raz, dwa razy na dobę.
Z punktu widzenia zwykłego człowieka, o wiele większe znaczenie dla życia miały wydarzenia towarzyszące rozpoczęciu badań. Szesnastoletnia Hinduska popełniła samobójstwo, przerażona przepowiedniami o końcu świata w związku z uruchomieniem wielkiej maszyny. Skąd tak tragiczna w skutkach decyzja? W dużej mierze za sprawą mediów, które - działając w specyficzny dla siebie sposób - informowały o możliwości powstania w LHC mikroczarnych dziur, które w ciągu kilku lat wchłonęłyby całą Ziemię. Słowa Stephena Hawkinga, jednego z największych żyjących autorytetów fizyki teoretycznej, o absurdalności tego typu prognoz nie zostały już, niestety, odpowiednio nagłośnione.
Zaledwie kilka dni po uruchomieniu eksperymentu na stronę internetową portalu akceleratora LHC włamali się hakerzy z grupy Greek Security Team. Przypomnijmy, że Wielki Zderzacz Hadronów to także potężna inwestycja sieciowa - m.in. routery Force10 TeraScale E-Series 10 Gb/s, przełączniki HP ProCurve (5400, 3500yl, 3400cl), ponad 2 tys. bibliotek taśmowych i macierzy, serwery z ponad 8 tys. procesorów. Świat ponownie obiegła przerażająca, ale niczym nieuprawniona, wizja utraty kontroli nad gigantycznym przedsięwzięciem.
Włamanie do portalu LHC było jednak tylko preludium kłopotów, z jakim muszą borykać się specjaliści. Już w dzień po starcie, tj. 11 września br., w Wielkim Zderzaczu Hadronów doszło do awarii - zepsuł się transformator odpowiedzialny za chłodzenie elektromagnesów. Rozpędzanie kolejnych wiązek protonów przerwano. Kilka dni później naprawiono i skalibrowano całą instalację. Niestety, gdy ponownie testowano LHC przy wysokim napięciu, doszło do znacznego wycieku helu, co unieruchomiło eksperyment... do wiosny przyszłego roku.
Pęd ludzkości ku odkrywaniu tajemnicy własnego istnienia i rozumieniu świata został zatem dość brutalnie zatrzymany. Naukowcy ripostują, że złożoność konstrukcji LHC jest tak wielka, iż awarie są czymś normalnym i będą się zdarzać - jednak wszystko wskazuje na to, że z rozpędzeniem naszych marzeń do prędkości światła będziemy musieli jeszcze poczekać.
Komentarze
Redakcja NetWorld nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi Internautów opublikowane na stronach serwisu oraz zastrzega sobie prawo do redagowania, skracania bądź usuwania komentarzy zawierających treści zabronione przez prawo, uznawane za obraźliwie lub naruszające zasady współżycia społecznego. Osoby zamieszczające wypowiedzi naruszające prawo lub prawem chronione dobra osób trzecich mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną lub cywilną.
Ten artykuł nie ma jeszcze żadnych komentarzy. Twój może być pierwszy...
AudioBot - odsłuchaj materiał
wydrukuj
wyślij do znajomego
