Procesory, które zmieniły nasze życie
Mikroprocesor to niesamowite urządzenie. To mózg komputera mający postać niewielkiego układu scalonego, w skład którego wchodzi kilkaset milionów tranzystorów oraz innych elementów elektronicznych. Procesory najnowszych generacji zajmują powierzchnię liczoną w centymetrach kwadratowych i mają tak potężną moc obliczeniową, jaką kilkadziesiąt lat temu można było uzyskać instalując sprzęt zajmujący całą dzisiejszą serwerownię. Prawie wszystkie urządzenia jakich obecnie używamy (od telewizora przez komputer po samochód) zawierają te niewielkie cuda techniki, bez których nasze życie wyglądałoby zupełnie inaczej.
1. Intel 4004 (1971)
Przełomowe, pierwsze zastosowanie: kalkulator biurkowy Busicom 141-PF Calculator (1971)
Nie można pominąć w naszych wspomnieniach procesora, który pojawił się w pierwszym komercyjnym systemie obliczeniowym powszechnego użytku, jaki został wprowadzony blisko 40 lat temu na rynek. A takim właśnie produktem był 4-bitowy intelowski procesor 4004, instalowany w dużych kalkulatorach typu desktop (urządzenie oznaczone symbolem Busicom 141-PF Calculator, produkowane przez japońską firmę Busicom Corporation).
Można powiedzieć, że to właśnie wtedy, na początku lat siedemdziesiątych, Intel (wówczas producent pamięci półprzewodnikowych) zainspirowany układem 4004 doszedł do wniosku, że mikroprocesory mają przyszłość.
2. Intel 8080 (1974)
Przełomowe, pierwsze zastosowanie: MITS Altair 8800 (1975)
Niektórzy są zdania, że 8080 był pierwszym prawdziwym procesorem, zdolnym obsługiwać komputery powszechnego użytku. Ten 8-bitowy układ rozpoczął rewolucję na rynku komputerów PC, po tym gdy wszedł w skład pakietu MITS Altair 8800, pozwalającego klientowi złożyć samodzielnie prosty komputer.
Sukces procesora 8080 spowodował, że konkurencja przystąpiła do działania i podjęła produkcję podobnych układów, takich jak Motorola 6800 czy Z80, co przyczyniło się do gwałtownego przyspieszenia na rynku mikroprocesorów. Co najważniejsze, układ 8080 położył podwaliny pod całą dynastię intelowskich procesorów, w tym układów 8085, 8086 czy 8088.
3. MOS Technology 6502 (1975)
Przełomowe, pierwsze zastosowanie: Apple II (1977)
Zaletą procesora 6502 było to, że oferując zadowalającą jak na tamte czasy wydajność, był bardzo tani: intelowski układ 8080 kosztował wtedy 149 USD, a za układ 6502 trzeba było zapłacić tylko 25 USD. Dlatego wielu zapalonych hobbystów komputerowych, w tym Steve Wozniak, dostrzegli od razu ten procesor i zaczęli projektować proste komputery, instalując w nich właśnie układ 6502.
Tak właśnie powstał Apple II (którego projektantem był Steve Wozniak) - komputer PC sprzedany w milionach sztuk, wyznaczający w następnych latach kierunki rozwoju komputerów osobistych. Procesor 6502 był na początku lat osiemdziesiątych instalowany w wielu domowych komputerach i konsolach gier (np. Atari.
4. Zilog Z80 (1976)
Przełomowe, pierwsze zastosowanie: Radio Shack TRS-80 Model I
Ośmiobitowy procesor Z80 rozpoczął swój żywot jako ulepszony klon popularnego intelowskiego układu 8080. Ponieważ Z80 pracował wydajniej i był tańszy, szybko zdetronizował procesor 8080.
Procesor Z80 - w połączeniu z systemem operacyjnym CP/M - stał się de facto pierwszym standardem, w oparciu o który wielu producentów zaczęło projektować systemy komputerowe. Podobnie jak system Windows i procesory x86 dzisiaj, tandem CP/M-Z80 znalazł zastosowanie pod koniec lat siedemdziesiątych i na początku osiemdziesiątych w setkach modeli komputerów biznesowych, z których największym wzięciem cieszył się chyba komputer Trash-80.
Tak jak wiele innych procesorów, tak i Z80 rozpoczął drugie życie wtedy, gdy zaczął być stosowany w wbudowanych modułach instalowanych w takich produktach, jak Nintendo Game Boy, Sega Master System oraz wyspecjalizowanych kalkulatorach produkowanych przez firmę Texas Instruments. Układ jest sprzedawany do dzisiaj, znajdując zastosowanie w wielu urządzeniach zawierających wbudowane kontrolery.
Komentarze (29)
przez ostatnie 30 lat napisałem kilometry kodu assemblerowego na te procesory poczynając od 8080,6502,Z80,68000,8086,,i w modelu Flat architektury x86 a obecnie ARM11 nie dane mi było jedynie zawodowo poznać rodziny PowerPC szkoda bo to ciekawy projekt moim skromnym zdaniem najwybitniejszym produktem naszej cywilizacji jest MC68040
re AV: to w którym Ty roku studiowałeś? Ja programowałem Z80 w końcówce lat 80-tych, i wtedy wcale powolny się nie wydawał, chociaż były już w użyciu lepsze sprzęty (choćby 68k). Na studiach już były tylko te Intele, Intele, sryntele... a potem ludzie nie potrafią prawidłowo używać większej ilości rejestrów, bo głupi x86 ma ich tyle co ręka drwala palców.
Pamiętam jak programowałem w assemblerze procesor Z80 na studiach. Wydawał się być strasznie powolny :)
Never would have thunk I would find this so isndipensable.
God, I feel like I shloud be takin notes! Great work
Świetny artykuł....więcej takich...podoba się też oprawa graficzna...pozdrawiam wszystkich
W takim wspomnieniowym artykuliku powinno nie zabraknąć 80186, 286, 386, 486 - te procesory naprawdę upowszechniły komputery a dzisiejsze w prostej linii z nich się wywodzą.
IBM Power7 ma 12 (!!!) jednostek wykonawczych na rdzen: - 2 integer units - 2 load-store units - 4 double-precision floating-point units - 1 branch unit - 1 condition register unit - 1 vector unit - 1 decimal floating-point unit toz to bedzie kolejna deklasacja konkurencji do kwadratu ! ponadto trwaja prace nad kolejnym procesorem, ktory bedzie mial najlepsze cechy procesorow Power i CELL IBM jest WIELKI
Z łezką wspominam Motorolę 68030 w Amidze 1200 i co udało się na nim uruchomić :)
"gdy zaczęto je instalować w komputerach PC linii Apple Macintosh" - niezłe :P może jednak to zmiencie
"Po tym, gdy sąd uznał w 1991 r., że Intel nie ma wyłączności na używanie wyrażenia "386", firma zdecydowała się, że nazwa jej nowego procesor nie będzie się składać z kombinacji cyfr i ogłosiła, że jest to procesor Pentium." Z tego co wiem Intel chciał zarejestrować 586 jako zastrzeżoną nazwę produktu, nie 386.
Móje pierwsze CPU to MOS 6510 1MHz w C64 i 8086 w polskim pudle POLCOLOR. To były czasy :>
Mighty useful. Make no misakte, I appreciate it.
Hey hey hey, take a gadenr at what' you've done
Nie było o czym pisać?
Apple przeszło na PowerPC na początku lat 90tych (w 1994 roku).
AD3. Procesor 6502 zastosowano najpierw w Apple I, dopiero potem w II. AD6. 68k powstała w 1979 roku, nie 1980.
@witku: 8051 to mikrokontroler
8088 nie jest (był?) procesorem 8-mio bitowym... ma tylko taką szynę danych, a poza tym nie różni się od 8086.
Ja bym dorzucił Cyrixy, dzięki nim ceny komputerów stały się dostępne dla większej rzeszy użytkowników w Polsce.
a gdzie, skoro to procesory które zmieniły nasze życie, jest 8051? :D
Procesor Motorola 68000 pojawił się w 1979.
A bit surprised it seems to simple and yet usfuel.
Hey, subtle must be your mdldie name. Great post!
"mają tak potężną moc obliczeniową, jaką kilkadziesiąt lat temu można było uzyskać instalując sprzęt zajmujący całą dzisiejszą serwerownię" Nie kilkadziesiąt, tylko kilkanaście lat temu.
- Prawo Moore’a zagrożone?
- Bezpieczeństwo WiFi - bezprzewodowe testy penetracyjne
- Wirtualizacja: obsługa SMB na czterech U
- Open source: zmierzch ery GPL? Nie do końca...
- ROVER - prosty sposób na słabość BGP?
- Rozstanie z Javą nie będzie proste
- Zaawansowane stacje Wi-Fi Ruckus Wireless
- Google Drive uwypukla słabe strony publicznych chmur obliczeniowych
- Serwery "zombie" w centrum danych
- Motorola Mobility została przejęta przez Google
Reklama
Huawei celuje w rynek biznesowy
Huawei nieustannie rozwija się jako dostawca infrastruktury dla branży telekomunikacyjnej. W tym roku chiński koncern zamierza umocnić swoją pozycję również na rynku rozwiązań Enterprise.
Polecane
Koniec Windows XP początkiem problemów?
Microsoft oficjalnie potwierdził, że za dwa lata definitywnie zakończy się era Windows XP - systemu operacyjnego,...
Spokój i luz administratora
Wymagania wobec pracowników działów IT rosną proporcjonalnie do stopnia rozwoju teleinformatyki. Oczekuje się, że...